|
روسيه در نهايت دکترين نظامى خود را اعلام کرد. مدت ها بود که کشورهاى منطقه و رقباى نظامى و سياسى مسکو.........
غرب، همچنان اصلىترين دشمن فرضى روسها
منبع: مسکو تايمز
روسيه در نهايت دکترين نظامى خود را اعلام کرد. مدت ها بود که کشورهاى منطقه و رقباى نظامى و سياسى مسکو انتظار مانيفستى جديد نظامى اين کشور را مى کشيدند. در نهايت اين دکترين منتشر شد و البته باز هم دولت روسيه با رياست جمهورى دیمیترى مدودف و نخست وزيرى ولاديمير پوتين بيشترين تهديدها را از جانب غرب دانست. در اين دکترين تاکيد شده است که ساختار امنیت جهانى که رهبرى آن را ناتو بر عهده دارد، براى تامين امنيت مساوى تمامى کشورهاى جامعه ی جهانى تهيه نشدهاست.
ناتو همراه با سازمان امنيت و همکارى اروپا و نيروهاى مسلح متعارف در معاهده ی اروپا همگى نهادهايى هستند که در قالب جنگ سرد تعريف شدند. روسيه اعتقاد دارد که اين نهادها بايد با معمارى امنيتى جديد جايگزين شوند. با معاهده ی جديد اروپايى که توسل به زور توسط کشورهاى عضو يا متحدان آن ها را ممنوع اعلام کند. البته بد نيست که اين مساله را تا حدى به عملکرد روسيه در منطقه تعميم دهيم: چگونه مى توان اين قانون را به حملات روسيه به آبخاريا و اوستيای جنوبى در آگست 2008 تعميم داد؟ اگر روسيه قوانين بين المللى را نوعى برترى بخشيده، چگونه است که اين کشور تمديد حضور نيروهاى بين المللى در مناطق جدايى طلب گرجستان را وتو مى کند و يا به ناظران اروپايى اجازه ی ورود به اين مناطق را نمى دهد؟
در ادامه ی اين دکترين نظامى به خطر گسترش ناتو به مرزهاى روسيه اشاره شده است. هم پروژه هاى استقرار سامانه هاى دفاع موشکى ايالات متحده در رومانىا، بلغارستان و لهستان مد نظر اين بند از دکتريين جديد نظامى روسيه است؛ و هم احتمال عضويت گرجستان و اوکراين در ناتو. (البته پيروزى يانکوويچ در انتخابات اخير رياست جمهورى در اوکراين خطر اين کشور براى روسيه را از بين برد) اما پرسش اين است که چرا روسيه حق استقلال کشورهايى مانند گرجستان براى تصميم گيرى و انتخاب نهادى بين المللى براى الحاق را به رسميت نمى شناسد؟ روسيه تعريفى از تامين امنيت خود در کشورهايى که سابق بر اين عضو اتحاد جماهير شوروى بودند در سر دارد اما اين تعريف دليلى قانع کننده براى دخالت در روند انتخاب متحد نظامى براى هيچ کدام از اين کشورها نيست. هر کدام از اين کشورها با توجه به استقلال ارضى خود مى توانند نهادى نظامى در سطح بين المللى را به عنوان متحد رسمى خود و بدون دخالت روسيه انتخاب کنند. در ماه اکتوبر بود که رئيس شوراى امنيتى روسيه در اظهاراتى از حق استفاده ی روسيه از تسليحات هسته اى در نبردهاى منطقه اى يا حتى محلى سخن گفت. اين اظهارات تند و تيز، انتقاد غرب را به دنبال داشت. البته در دکترين نظامى جديد روسيه که در وب سايت وزارت دفاع قرار گرفته است به چنين مساله اى اشاره نشده است. پيش بينى مى شود که در متن مانيفست سياست بازدارندگى هسته اى روسيه که در سال 2020 منتشر خواهد شد به اين حق روس ها نيز اشاره شود.
در بخش ديگرى از اين دکترين به حق روسيه براى اعزام نيرو به خارج از مرزهاى اين کشور در راستاى تامين امنين شهروندان روس اشاره شده است. استفاده از نيروى نظامى براى حفاظت از اقليت روس، بحثى جنجالى و مناقشه پرور است. در بحث آبخازيا و اوستيا جنوبى، روسيه با صدور پاسپورت روسى براى بسيارى از ساکنان اين دو منطقه، در حقيقت به نوعى آن ها را شهروند خود محسوب کرده و در نهايت، حمله به منافع گرجستان در هر دو منطقه را بر خود حلال دانست. در تمامى کشورهاى اتحاد جماهير شوروى سابق، شهروندان روسيه کم و بيش سکونت دارند و بدين ترتيب روسيه مى تواند هر زمان با در دست داشتن ادعاى دفاع از اقليت روس به هر کدام از اين کشورها حمله کند.
در دکترين جديد نظامى روسيه باز هم به غرب به عنوان تهديدى جدى براى امنيت روسيه اشاره شده است. اين طرز تفکر در حقيقت زنده کننده ی باورهاى ميان روسيه و غرب در دوران جنگ سرد است. آنچه در اين دکترين نظامى، روسيه به آن تاکيد کرده است در حقيقت مقابل استراتژى "بازسازى رابطه" ميان روسيه و غرب قرار گرفته است. البته اگر منصف باشيم غرب هم در اين گونه تعريف ها چندان بى تقصير نيست. يکى از تقصيرهاى بر گردن غرب، به حق به رسميت شناختن استقلال کوزوو است. همين مساله روسيه را در به رسميت شناختن آبخازيا و اوستيای جنوبى محق کرد. پرسش اينجاست که غرب چگونه بايد به دکترين جديد نظامى روسيه پاسخ دهد؟ در نخستين مرحله، غرب بايد نارضايتى خود از ديدگاه ناعادلانه و غير منطقى مسکو نسبت به خود را به شکل شفاف اعلام کند. در مرحله ی بعد، غربى ها بايد تمام تلاش خود را براى افزايش همکارى ها با کرملين به کار گيرند. منزوى کردن روسيه تنها منجر به الحاق اين کشور به جنبش هاى راديکال و کشورهاى مخالف غرب مى شود. افزايش همکارى هاى نظامى و شهروندى ميان غرب و روسيه مى تواند سوء تفاهم هاى موجود ميان غرب و روسيه را از ميان ببرد. افزايش همکارى نظامى در مبارزه با تروريسم و همکارى با ناتو در افغانستان هم مى تواند در اين اعتماد سازى تاثير گذار باشد. در صورت افزايش اين همکارى ها، فرصتى خلق خواهد شد تا روسيه در دکترين نظامى آتى خود ديگر از غرب به عنوان تهديدى براى امنيت خود ياد نکند.
تعداد مشاهده :318
دفتر آيت الله العظمي محسني (دامت بركاته) -Okhovat.ORG |
